نقش زینک (روی) بر بدن و مواد غذایی حاوی آن

 دانستنی های خوراکی    ۱۳۹۹/۴/۱۴  چاپ
نقش زینک (روی) بر بدن و مواد غذایی حاوی آن
زینک یا روی از جمله مواد معدنی و مغذی است که نقش بسیار حیاتی در بدن دارد. از آنجا که بدن به طور طبیعی این ماده معدنی را تولید نمی کند ، باید آن را از طریق مواد غذایی یا مکمل ها دریافت کنید. روی بر فرآیندهای بدن از جمله بیان ژن، واکنشهای آنزیمی، عملکرد ایمنی، سنتز پروتئین و DNA، التیام زخم و رشد تاثیرگذار است که به طور طبیعی در غذاهای گیاهی و حیوانی وجود دارد.  به دلیل نقش آن در عملکرد ایمنی بدن، روی به برخی از اسپری های بینی ، لوزه ها و سایر داروهای سرماخوردگی طبیعی اضافه شده است.

- نقش آن در بدن شما
روی یک ماده معدنی حیاتی است که بدن شما به روش های بی شماری از آن استفاده می کند. در حقیقت ، روی دومین ویتامین فراوان بدن بعد از آهن است که در هر سلول وجود دارد. این ماده معدنی برای فعالیت بیش از 300 آنزیمی که به متابولیسم ، هضم ، عملکرد عصب و بسیاری از فرآیندهای دیگر کمک می کنند لازم است. علاوه بر این در پیشرفت و عملکرد سلول های ایمنی بدن بسیار مهم است. همچنین برای سلامت پوست ، سنتز DNA و تولید پروتئین اساسی است. از این گذشته ، رشد و نمو بدن به دلیل نقش آن در رشد و تقسیم سلولی، به روی وابسته است.
روی برای حس چشایی و بو نیز لازم است. از آنجا که یکی از آنزیم های بسیار مهم برای طعم و بوی مناسب وابسته به این ماده مغذی است ، کمبود روی می تواند توانایی طعم و بو شما را کاهش دهد.

- فواید زینک بر سلامتی
- تقویت سیستم ایمنی
از آنجا که روی  یا همان زینک برای عملکرد سلول های ایمنی و سیگنالینگ سلولی ضروری است ، کمبود آن می تواند منجر به ضعف پاسخ ایمنی شود. مکمل های روی سلول های ایمنی خاصی را تحریک کرده و استرس اکسیداتیو را کاهش می دهد. از این گذشته مکمل های روی به طور قابل توجهی خطر ابتلا به عفونت ها را کاهش داده و واکنش ایمنی را در افراد مسن تر افزایش می دهد.

- تسریع بهبود زخم
روی معمولا در بیمارستان ها به عنوان درمانی برای سوختگی ، زخم های خاص و سایر آسیب های پوستی مورد استفاده قرار می گیرد. از آنجا که این ماده معدنی نقش مهمی در سنتز کلاژن ، عملکرد سیستم ایمنی و پاسخ التهابی دارد ، برای بهبودی مناسب لازم است. در حالی که کمبود روی می تواند عملکرد بهبود زخم را کند کرده و کاهش دهد اما مکمل روی می تواند بهبودی را در مبتلایان به زخم افزایش دهد.

- کاهش خطر ابتلا بیماری در افراد مسن
روی ممکن است خطر ابتلا به بیماریهای مرتبط با سن مانند ذات الریه، عفونت و دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD) را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. همچنین با تقویت فعالیت سلول های T و سلولهای کشنده طبیعی به محافظت بدن شما از عفونت کمک کرده و استرس اکسیداتیو را بهبود می بخشد.

- درمان آکنه
آکنه یک بیماری پوستی شایع است که بیش از 10 درصد از جمعیت جهانی را تحت تأثیر قرار داده است. این عارضه با انسداد غدد تولیدکننده روغن ، باکتری ها و التهاب ایجاد می شود. مطالعات نشان می دهد که هر دو روش استفاده از روی به صورت خوردنی و موضعی می توانند با کاهش التهاب ، مهار رشد باکتری و سرکوب فعالیت غده روغنی ، آکنه را درمان کنند.

- علائم کمبود زینک در بدن
اگرچه کمبود شدید زینک (روی) نادر است اما ممکن است این کمبود در افرادی که دارای جهش ژنتیکی نادر بوده، کودکانی که شیر مادر را به اندازه کافی مصرف نمی کنند، افرادی که به الکل اعتیاد دارند و هر کسی که از داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی مصرف می کنند، رخ دهد.
علائم کمبود شدید روی شامل اختلال در رشد و نمو، تاخیر در بلوغ جنسی، بثورات پوستی، اسهال مزمن، اختلال در بهبود زخم ها و مشکلات رفتاری است. تخمین زده می شود که حدود 2 میلیارد نفر در سراسر جهان به دلیل کمبود رژیم غذایی از کمبود روی برخوردار باشند.
علائم خفیف کمبود روی نیز خود را به صورت اسهال ، کاهش ایمنی ، نازک شدن مو ، کاهش اشتها ، اختلالات خلقی ، خشکی پوست ، مشکلات باروری و اختلال در بهبود زخم نشان می دهد.
از آنجا که کمبود روی سیستم ایمنی بدن را مختل می کند، احتمال ابتلا به عفونت را افزایش می دهد.

- چه کسانی در معرض خطر کمبود زینک هستند ؟
مبتلایان به بیماریهای گوارشی مانند بیماری کرون، گیاهخواران، زنان باردار و شیرده، نوزادان محروم از شیر مادر، افراد مبتلا به کم خونی سلول داسی، افراد دچار سوء تغذیه از جمله افراد مبتلا به بی اشتهایی یا بولیمی، مبتلایان به بیماری های مزمن کلیوی و افراد دائم الخمر بیشتر در معرض کمبود روی هستند.
تشخیص کمبود روی به دلیل کنترل دقیق بدن، دشوار است. بنابراین ممکن است شما دارای کمبود باشید اگرچه آزمایشات نشان دهنده سطح طبیعی روی در بدن شما باشد.

- منابع غذایی حاوی زینک 
بسیاری از غذاهای حیوانی و گیاهی به طور طبیعی سرشار از روی هستند ، بنابراین مصرف آنها در مقادیر کافی این مشکل را به آسانی رفع می کند.
غذاهایی که دارای بالاترین مقدار روی هستند شامل صدف، خرچنگ، ​​گوشت گاو و گوسفند، مرغ و بوقلمون، ماهی ساردین ، ​​سالمون، سفره ماهی و میگو می باشند. همچنین حبوبات مانند نخود، عدس، انواع لوبیا و ... / آجیل و دانه های روغنی همچون تخمه کدو، بادام هندی و درختی، شاهدونه و غیره / محصولات لبنی اعم از شیر ، ماست و پنیر / غلات سبوس دار شامل جو دوسر ، quinoa ، برنج قهوه ای و .../ سبزیجات خاص از جمله قارچ ، کلم ، نخود فرنگی ، مارچوبه و سبزی چغندر حاوی مقادیر زیادی روی هستند که به راحتی با مصرف آنها می توانید کمبود روی در بدن را جبران کنید.
این مقدار در محصولات حیوانی مانند گوشت و صدف به شکلی است که توسط بدن شما به راحتی جذب می شود.
به خاطر داشته باشید که روی در منابع گیاهی مانند حبوبات و غلات به صورت کامل موجود است زیرا به دلیل سایر ترکیبات گیاهی که مانع از جذب می شوند ، با راندمان کمتری جذب می شوند. در حالی که بسیاری از غذاها به طور طبیعی از نظر روی سرشار هستند اما برخی غذاها از جمله غلات صبحانه آماده مثل کورن فلکس، اسنک و آردهای آماده پخت با روی تقویت می شوند.

- مسمومیت با زینک 
همانطور که کمبود روی می تواند عوارضی را برای سلامتی ایجاد کند ، مصرف بیش از حد آن نیز می تواند منجر به عوارض جانبی منفی در بدن شود. شایع ترین علت مسمومیت تهوع و استفراغ، از دست دادن اشتها، اسهال، گرفتگی شکم، سردرد، کاهش عملکرد سیستم ایمنی بدن و سطح کلسترول خوب HDL می باشد. مصرف زیاد روی می تواند باعث کمبود سایر مواد مغذی مانند اختلال در جذب مس و آهن شود. كاهش مس حتي در افرادي كه دوز نسبتاً زياد از روي مصرف مي كنند نیز گزارش شده است.

- دوزهای توصیه شده
به منظور جلوگیری از مصرف بیش از حد از مکمل های روی با دوز بالا خودداری کنید مگر اینکه توسط پزشک توصیه شود. میزان مصرف روزانه توصیه شده برای بزرگسال 11 میلی گرم و برای زنان بزرگسال 8 میلی گرم در زور می باشد که این میزان در زنان باردار و شیرده به ترتیب باید 11 و 12 میلی گرم در روز است.